Expositie
datum: 18 feb t/m 6 dec 2026
locatie: Huis Van Gijn, Nieuwe Haven 30, Dordrecht
Meer info op website

Zuinig omgaan met huis & haard rond 1900

Vroeger was alles beter? Als het om spaarzaamheid ging vaak wel! Dit jaar ontdek je in Huis Van Gijn hoe rond 1900 zuinig omspringen met goederen en energie de norm was, ook voor de elite. Wie door het huis wandelt kan in alle kamers wel een tip of handigheidje ontdekken. Niet bijzonder technologisch, maar vaak juist simpel. Het enige wat je nodig hebt is tijd.

Dames aan het roer

Vrouwen bestierden het huishouden, in alle rangen en standen. Als meisjes leerden ze al vroeg handwerken op school, waardoor ze enorm vaardig waren in het behouden en herstellen van spullen. Er waren boekjes op de markt met allerhande ‘praktische wenken’ voor een goed geregeld huishouden. Geen fast fashion en wegwerpplastic dus, maar meubels en kleding die generaties lang meegingen.

Herstellen en hergebruiken

Textiel was ontzettend kostbaar. Japonnen werden gerepareerd of op creatieve wijze vermaakt naar de laatste mode. In het museum is hiervan een aantal mooie voorbeelden te zien. Meubels of paraplus kregen een nieuw stofje en afgedankte meubels werden aan het personeel geschonken. De dienstbodes droegen overmouwen en schorten om te voorkomen hun kleding vuil werd van het zware werk.

Afval bestaat niet

Je had huismiddeltjes voor het verwijderen van vlekken en om schoon te maken, vaak weer van huishoudafval zoals theebladeren of eierschalen. En de pot schafte wat er in het seizoen was, wat overbleef werd op slimme wijze houdbaar bewaard voor later. Etensrestjes werden verwerkt voor de volgende maaltijd, want weggooien was zonde. Bij het koken werd ook zo min mogelijk brandstof verbruikt, bijvoorbeeld door het eten te laten garen in hooikisten.

Huishouden was vooruitzien

Ook in het huis zelf was aan energiebesparing gedacht. Met zware vloerbedekking, gordijnen en serres werd de warmte van kachels vastgehouden. In de zomer zorgen wit pleisterwerk, gevelklimop en leibomen voor een verkoelende schaduw op het huis. Opgevangen regenwater werd gebruikt voor de was en in de tuin. Veel zaken die wij nu als ‘duurzaam’ zien, was honderd jaar geleden gewoon vanzelfsprekend!

Bij dit jaarthema worden extra activiteiten georganiseerd voor verschillende doelgroepen:

Haak je eiwarmer

Dag van het Kasteel

Duurzame huistour

Zero waste HANDnaailes